‘Wat zijn we vergeten?’ Het is een intrigerende vraag met een zo mogelijk nog inspirerender antwoord. Een antwoord van iemand die, ook nadat zij stierf, een blijvende rol speelt in mijn levensmissie: het bewustzijn in sterven te vergroten.
Hemel en aarde
‘Ik was van de aarde, jij was van de hemel’, zei ze tegen mij. Ik was verbaasd want in mijn ogen was ík van de aarde en zij van de hemel. Ik heb het over Els den Outer die ik in 2015 benaderde met mijn initiatief om een expertisecentrum over sterven op te richten. In die tijd was zij verbonden aan de Elisabeth Kübler-Ross Stichting. En ze was initiatiefnemer en oprichter van het VlinderHuys, centrum voor bewustwording, en een plek van verbinding met het hart, met de natuur en de omgeving. Op mijn vraag kwam een volmondig ‘ja’.
Diepgang en pure pret
Onze persoonlijke levens waren niet verweven, maar wij herkenden in elkaar een heimwee naar huis, een verlangen naar het licht. Tegelijkertijd was er een weten dat we het hier op aarde te doen hebben. Wij deelden een ernstig levensdoel, althans een ernstige opvatting daarvan. We ontwikkelden de intensive ‘Omgaan met Sterven’ op post-hbo niveau voor het Landelijk Expertisecentrum Sterven en gaven in die beginjaren samen les. Naast alle diepgang beleefden we op momenten pure pret. Mijn hart maakt nog altijd een sprongetje als ik daar aan terugdenk.
Met mijn handen en voeten in de klei
Pas veel later realiseerde ik me dat Els in haar leven vooral de zwaarte van dit aardse bestaan ervaarde terwijl ik het licht, het hemelse licht, in haar zag.
‘Ik met mijn handen en voeten in de klei, vervolgde Els, om voeding en steun te geven aan de zaadjes die jij geestdriftig en liefdevol in vruchtbare bodem drukte. Ik die het fort mocht bewaken, zodat jij kon uitvliegen om de boodschap ook echt te verankeren. Dat is wat ons blijvend verbindt. Niet zo zeer het vinden maar het zoeken en verkennen van nieuwe onontgonnen wegen. Het is de bedding die ik mocht helpen uitgraven via het Landelijk Expertisecentrum Sterven’, aldus Els.
Stille aandacht
In haar leven leerde Els om in stille aandacht aanwezig te zijn bij alles wat zich aandiende. En dat leidde in de laatste periode voor haar sterven tot een shift in bewustzijn. Ik herinner me hoe ze zei: ‘Oh, maar als dít het leven is, dan wil ik nog wel even blijven’. Eindelijk kon ze voelen en ervaren wat ze altijd al geweten had.
Van deze wijze, prachtige vrouw, is de tekst die nu volgt.
Wat zijn wij vergeten?
Met deze vraag begint een indrukwekkende scéne uit de serie ‘The Young Pope’. De vraag intrigeert mij. Wat zou ik zeggen als ik als, minder jonge, pausin voor de menigte op het Sint Pietersplein zou staan?
Wat zijn we vergeten?
‘We zijn vergeten dat er niet een eniggeborene is maar dat we allemaal zonen en dochters van het Leven zijn. En allemaal geliefd zijn.
We zijn vergeten dat het wonderlijke open geheim in ons allen is.
We zijn vergeten stil te zijn.
We zijn vergeten dat het goddelijke ook de moeder en de dochter is. We zijn dus het hart vergeten, we zijn vergeten te spelen, te voelen, ontvankelijk en teder te zijn, en te genieten.
We zijn onze intuïtie vergeten. Ons gevoel voor het verborgene en het mysterie, het meegaan met de seizoenen en de samenwerking met de natuur.
We zijn vergeten dat Maria Magdalena naast Jezus staat en dat het tijd is voor een nieuwe wereld: een prachtige samenwerking tussen het vrouwelijke en het mannelijke.
We zijn vergeten vragen te stellen.
We zijn vergeten dat geen enkele macht buiten ons kan uitmaken wat wij wel of niet mogen doen of laten en geloven. Ook niet een paus of pausin.
We zijn onze innerlijke vrijheid vergeten en onze innerlijke kracht om daar naar te handelen.
Dat zou ik zeggen.
Maar de kans dat ik als pausin daar zou staan was al heel klein.
En dat kan ik nu helemaal wel vergeten!’
Tot zover de woorden van Els, inspirerend, relevant en actueler dan ooit!
In dankbare verbondenheid
Els den Outer, mede-oprichter van het Landelijk Expertisecentrum Sterven maakte de overgang naar het licht op 25 februari 2020. En nu is Els dan écht van de hemel en huist er een stukje hemel in mij. En niet alleen in mij, maar ook in het bestuur dat op 15 februari 2016 Stichting Landelijk Expertisecentrum Sterven oprichtte: Ineke van der Ouderaa die na bijna vijf jaar haar bakens verzette én Lyda Westenbrink, dé stuwende kracht binnen ons expertisecentrum. Samen werkten wij de afgelopen jaren onafgebroken om het bewustzijn over sterven te vergroten. Om de kennis en wijsheid over het proces van sterven in de wereld te zetten, om het gesprek over sterven aan te moedigen: zachtmoedig, met realisme en in dienstbaarheid.
Wat zou Els vandaag zeggen over het expertisecentrum?
‘Kijk om naar 10 jaar inspiratie, veldwerk, bezieling en verbinding. Naar 10 jaar samen water dragen naar deze bedding met steeds meer gelijkgestemden. Het kan niet anders dan dat deze bedding zich steeds weidser opent en steeds breder vertakt in alle lagen van de samenleving. Denk aan al diegenen die met een groter bewustzijn de ruimte openhouden om de mens die afscheid neemt te helpen. Er is zoveel meer licht, liefde en vergeving dan mensen voor mogelijk houden in hun vertwijfeling, pijn en lijden in het laatste stukje leven.’
Wij gedenken Els in dierbare en dankbare verbondenheid.