Terugblik op ons Jubileumsymposium
Was je er niet bij op 20 september? Lees dan vooral verder want wat er die middag in Antropia gebeurde, verdient het om verder te reiken dan de zaal alleen. En was je er wél bij? Dan hopen we dat dit verslag je nog even terugbrengt naar dat gevoel: de beleving van samenzijn in verbondenheid, de harten geopend.
Met ruim 200 aanwezigen vierden we in Cultuur- en Congrescentrum Antropia ons 10-jarig jubileum. Er was lichtheid, er was diepgang, er was geraaktheid en bovenal was het een samenzijn, verbonden in het lot dat ons allen treft: sterven.
De beweging van hoofd naar hart
De middag begon zacht en uitnodigend. De meditatieve opmaat van Simone de Kuyper bracht menigeen in het hier en nu, en de klanken van Mantra Dhārā die daarop volgden zetten de toon voor de rest van de dag. De beweging van hoofd naar hart was ingezet.
Een gewortelde plek in de samenleving
In haar welkom vroeg dagvoorzitter Ingrid van Loon aan Ineke Visser: had je tien jaar geleden bedacht dat het expertisecentrum sterven zou staan waar we nu staan?
‘Nee’, antwoordde Ineke, ‘maar ik moet daarbij zeggen dat ik geen doelgerichte ambitie had. Wel hoorde ik mezelf geregeld roepen als mensen ernaar vroegen: ik wil een gewortelde plek in de samenleving. En díe gewortelde plek, die hebben we nu. Mensen weten ons te vinden. Kijk eens met hoe velen we hier vandaag zijn. En nú begint het echte werk. Letterlijk: hier en nu, vandaag. Want als we ons met sterven willen bezighouden, als professional, vrijwilliger of naaste, dan kunnen we onszelf er niet buiten houden. Begeleiden we een stervende, dan gaat het ook over ons. Het zeven-lagen model® kan daarbij een instrument zijn: een uitnodiging om ons bewustzijn over sterven te verruimen, om het sterven dichter bij te halen, om het te gaan belichamen.’
‘Dat model’ zo voegde ze toe, ‘kon niet ontstaan zonder de ontmoetingen met gelijkgestemden en de honderden (zorg)professionals en anderen die wij in de afgelopen jaren mochten opleiden. En, het had er niet kunnen zijn, zonder de stuwende kracht van Lyda Westenbrink. Lyda, mede-oprichter, is ontegenzeggelijk de stuwende kracht achter alles wat het Landelijk Expertisecentrum Sterven in de wereld zet.’
Stervenswijsheid
Bij binnenkomst kreeg iedereen een delfts blauw tegeltje, met de uitnodiging er een eigen stervenswijsheid op te schrijven. Binnen de kortste keren hingen twee wanden vol met de tegeltjeswijsheden van velen, naast elkaar. En natuurlijk houden we die niet voor onszelf: we delen ze op onze website, op social media, en zeker ook in de community Leven met Sterven.
Nog geen lid van de community? Sluit je aan en deel ook jouw stervenswijsheid. Ter inspiratie alvast deze: ‘Sterven nodigt alle lichamen uit om Thuis te komen.’
Mantra en zandkunst
In drie korte bijdragen gaf Ineke een inkijkje in de zeven-lagenbenadering, omlijst door mantra’s van Mantra Dhārā, samen met ons publiek, én gevolgd door een beeldend verhaal in zandkunst van Henrike Engelenburg. Met vegen, streken en lichte aanrakingen volgden de beelden elkaar op. Een lichtshow die, mede door de muzikale begeleiding van Mantra Dhārā, verrassend en indrukwekkend was.
Dansend leven en sterven
Het verhaal dat Gea Arentsen met ons deelde, over het sterfbed van de jonge danseres Tanja, leek ieders hart op een nóg diepere laag te openen. De verstilling in de zaal was voelbaar. Indrukwekkend hoe het verhaal het belang vertelde van gezien worden. “Erkenning en gezien worden zijn van levensbelang, juist óók in de laatste ervaringen aan het sterfbed”, aldus Gea. Vervolgens werd ademloos gekeken naar de uitvoering die volgde, door vijf jonge dansers van Pact Plus, de MBO-dansopleiding in Amsterdam.
De les die sterven ons leert
En toen was daar, tot slot, het even krachtige als intieme optreden van Trijntje Oosterhuis. Trijntje treedt sinds haar zeventiende op en mag gerust een van de beste zangeressen van Nederland genoemd worden. Voor ons draagt ze bij aan bewustwording, aan het voelen van je bedoeling in het leven. Ze zingt vanuit innerlijke bezieling en ziet dat als haar ‘heilige plicht’. We eindigden in samenzang, waarin de hele zaal werd uitgenodigd om Fragile mee te zingen.
De les die sterven ons leert, is dat we verbonden zijn. En samen zingen, zo bleek vandaag, speelt daarin een prachtige rol.
Dank
Onze dank gaat uit naar iedereen die aanwezig was en het hart opende, en die met ons bij de beleving wilde blijven. Onze dank gaat evenzeer uit naar wie er niet bij kon zijn, maar onze activiteiten een warm hart toedraagt.
Het Landelijk Expertisecentrum Sterven is na tien jaar een beweging geworden. Samen gaan we door op de weg naar verdere bewustwording van sterven. Wij genieten nog even na maar blijf bij ons, want zoals gezegd: het echte werk begint nú pas.
Wil je meer?
- Lezen: Licht op sterven. Inzichten en ervaringen vanuit een verruimd bewustzijn, Ineke Visser (AnkhHermes, 2024)
- Luisteren: Podcast Leven met Sterven, Landelijk Expertisecentrum Sterven (2024), op jouw favoriete platform
- Meedoen: Masterclass Zeven-lagen model®, een holistische benadering in sterven, bezoek onze community Leven met Sterven
- Ervaren: Intensive Omgaan met Sterven op post-hbo niveau, Academie Landelijk Expertisecentrum Sterven