Wat heb ik soms geworsteld met de inhoud van de Intensive ‘Omgaan met Sterven’ die ik het afgelopen jaar heb mogen volgen. Het was veel om me toe te verhouden. Het was vooral anders dan wat ik gewend was. Hier...
Ik wil het vandaag hebben over een opvallende en tegelijk ongemakkelijke ontwikkeling in onze zorgpraktijk: het groeiende aantal mensen dat sterft onder sedatie. Palliatieve sedatie, wel te verstaan: het bewust verlagen van het bewustzijn van een terminaal zieke patiënt die...
Artsen schrijven nog te vaak onnodige medicijnen voor aan terminale patiënten. Uit onderzoek van het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel)[i] blijkt dat middelen als bloeddruk- of cholesterolverlagers vaak tot de laatste dagen worden gegeven, terwijl ze geen...
Al zolang ik me kan herinneren heb ik een voorliefde voor dystopische films en boeken, vaak in apocalyptische of post-apocalyptische omstandigheden. Ik ben geboeid door sferen van existentiële chaos en onzekerheid, en teruggeworpen worden op heel basale leefomstandigheden. Logischerwijs zie...
Een bevlogen boek door Annemaaike Serlier- van den Bergh en Stella Braam over het belang van bevestiging in het leven algemeen en in de laatste levensfase in het bijzonder. De schrijfster is klinisch psycholoog en zelf ongeneeslijk ziek. Zij heeft...
Eerlijk, met zelfinzicht en soms droge humor, vertelt Sarah Tarlow over haar leven als mantelzorger en over het verlies van haar partner. Mensen die te maken hebben of hebben gehad met iemand in hun naaste omgeving die een progressieve ziekte...
Beste dokter aan het sterfbed, benut de kennis van mede-zorgprofessionals Aandacht voor palliatieve zorg zal weinig soelaas bieden wanneer de dokter de autoriteit ís en blijft aan het sterfbed. Sterven is immers een diepmenselijke ervaring, een ervaring die veel meer...
Ik heb bewonderend naar je gekeken Machteloos en klein Naar jouw strijdend vermogen Om tot het allerlaatst Vooral jezelf te kunnen zijn Om al vechtend Tegen de berusting Voor de allerlaatste knal Je rug nog een keertje goed te...
Deze maand kwam het bericht naar buiten dat het oudste hospice van Rotterdam, Hospice De Vier Vogels, na 25 jaar haar deuren moet sluiten. Er is veel over te zeggen maar vooral dat het verdrietig nieuws is. Geruime tijd was...
Ineke Visser verzamelt al jaren kennis en wijsheid rond het levenseinde. Eén van de lessen: ‘sterven is een overgangsfase waarin iets heel wezenlijks gebeurt.’ En sinds kort zit ze zelf in zo’n 'tussentijd'. Het kan heel heilzaam zijn om in...